تبلیغات
دور دنیا - معرفی کلیساهای ایران

امروز:

معرفی کلیساهای ایران

» نوع مطلب : جاذبه ها ،

۱- کلیساهای استان تهران

کلیسای سورپ گئورگ
این کلیسا در میدان وحدت اسلامی ، بازارچه قوام الدوله واقع است. این کلیسا در سال 1790 تا 1795 به عنوان محراب روستا بنا شد و در سال 1835 به کلیسا تبدیل شد. در مرحله بعد با بازسازی در سال 1882 ، به صورت کنونی درآمد. در آن سال ها ، این محله به ارامنه اختصاص داشت. هر سال

در سالروز گئورگ مقدس در دهه اول مهرماه در این کلیسا مراسم دعا و نیایش برگزار می شود. روی سنگ قبرهای نصب شده بر دیوارهای کلیسا نقوش زیبایی دیده می شود.

کلیسای تادیوس بارتوقیموس مقدس
این کلیسا در دروازه حضرت عبدالعظیم ، در جنوب شرقی تهران قرار دارد. بنای کلیسا در سال 1808 میلادی ( 1223 ق) به دست ده خانواده ارمنی که به «جام بـُران» معروف شدند، انجام شد. این افراد به دستور فتحعلی شاه قاجار از جلفای اصفهان برای شیشه بری قصرهای سلطنتی ( کاخ گلستان ) به تهران آمده بودند.

کلیسای تاتاوس از قدیمی ترین کلیساهای تهران محسوب می شود که در داخل آن مقابر و سنگ مزارهای جالب توجه شخصیت های ارمنی و مسیحیان اروپایی که در تهران در گذشته اند، قرار دارد.

مدفن دو استاد کار اصلی بنا در همین کلیسا قرار دارد. مساحت تقریبی کلیسا 220 متر مربع است و از صحن آن برای تدفین مسیحیان تهران استفاده می شد. در سال 1970 میلادی بخشی از گچ دیوار فرو ریخت و قسمت هایی از نقاشی ، زیر گچ نمایان شد که شامل تصاویری از سفرای روسیه و انگلستان ، اسکندر شاهزاده گرجستان ، چارلز فرزند سر والتر اسکات نویسنده انگلیسی و .... بود. در سمت راست مدخل ورودی ، لوحی به زبان فارسی و لاتین نصب است.

کلیسای تاتاووس
این کلیسا در زمان فتحعلی شاه قاجار در محله ی چال میدان ساخته شد و دارای نمازخانه ای با پوشش گنبدی شکل و چهار شاه نشین است. محراب و جایگاه پیشوای روحانی در شاه نشین شرقی قرار دارد. این کلیسا از قدیمی ترین کلیساهای تهران محسوب می شود که در داخل آن مقابر و سنگ مزارهای جالب توجه شخصیت های ارمنی و مسیحیان اروپایی که در تهران در گذشته اند، قرار دارد.

کلیسای انجیلی
با گسترش تهران در سال 1284 هـ . ق ارامنه تهران از کلیسای کوچک دروازه قزوین که در سال 1876 م توسط یک مبلّغ مذهبی تأسیس شده بود، تغییر مکان دادند و در منطقه حسن آباد ، کلیسای انجیلی کنونی توسط میسیون مذهبی آمریکایی ها بنا شد. در سال 1874 م این کلیسا با وسعت بیشتر ، کاربری فرهنگی نیز یافت و مدرسه آمریکایی ها در آن شروع به کار کرد. مدرسه در سال 1319 شمسی به امر پهلوی اول بسته و تأسیسات فرهنگی آن به وزارت فرهنگ ایران واگذار شد. برای تأمین آب مورد نیاز باغ و کلیسای انجیلی که در خیابان سی تیر واقع است، برای اولین بار در ایران چاه آرتزین حفر شد. این باغ و کلیسا امروزه به صورت متروکه باقی است.

از دیگر کلیساهای تهران باید از کلیسای حضرت مریم، کلیسای سورپ تارگمانچاس در وحیدیه ، سورپ وارتان حشمتیه ، سورپ گریگور لوساوریچ مجیدیه و میناس مقدس در قریه ونک نام برد.

۲- کلیساهای استان کرمانشاه

کلیسای قلب مقدس مسیح
این کلیسا در سال 1914 م به دستور «اسقف یوحنانیان» در زمینی به مساحت 280 متر مربع بنا و توسط ایشان تقدس شد. زیر بنای این کلیسا با احتساب فضای سرایداری، اتاق ها و سایر تأسیسات یک صد و شصت متر مربع است. مصالح به کار رفته در بنا آجر و دارای مختصر تزیینات و آجرکاری است.

نمای خارجی ضلع غربی کلیسا دارای سه طاق نما است. در طاق نمای میانی، ورودی کلیسا قرار دارد و در طاق نماهای طرفین دو پنجره دیده می شود. این در و پنجره ها با قالب های آجری که در بالا به قوسی زیبا ختم می شوند، تزیین شده اند. تزیین نمای خارجی اضلاع شمالی وجنوبی کلیسای نیز طاق نما و پنجره های قوس داراست. با این تفاوت که در ضلع جنوبی پنجره ها مسدود شده و از آن ها به عنوان طاقچه استفاده می کنند. نمای اصلی کلیسا با سنتوری که در وسط یک نورگیر به شکل صلیب تعبیه شده، تزیین شده است. بام بنا شیروانی و سقف آن از داخل با چوب کار شده است.

کلیسای پنطی کاستی
این کلیسا در سال 1955 م به دستور کشیش (تور ما ناصری) بنا شد. وجه تسمیه این کلیسا به این گونه است: پنطی کاست عبدی از اعیاد یهود و به زبان عبری به معانی پنجاهمین است، یعنی پنجاهمین روز از عید که در آن روز روح القدس ظهور می نماید. چون تاریخ اتمام ساخت این کلیسا مصادف این روز است، لذا نام پنطی کاستی را بر آن نهاده اند.

عرصه کلیسا 720 متر مربع و زیر بنای ساختمان اصی آن 170 مترمربع است. در انتهای زمین و در پشت نمازخانه ساختمان دو طبقه سرایداری با زیر بنای 120 مترمربع در هر طبقه قرار دارد. نقشه نمازخانه مستطیل شکل است و در ضلع جنوبی به یک فضای نیم دایره ختم می شود. این فضا محل خواندن خطبه و دعای کشیش است. ورودی کلیسا در ضلع شمالی و دارای طاق رومی است. این طاق بر دو ستون سنگی استوار است. اضلاع شرقی و غربی دارای یک در و چهار پنجره با قوس های هلالی هستند. در نمای خارجی، از اره ای به ارتفاع حدود نیم متر از سنگ تیشه ای کار شده است. مصالح به کار رفته در بنا آجر قرمز رنگ (بهمنی) و ملات آن از ماسه و سیمان است.

نمازخانه
این بنای قاجاری در محله قدیمی «فیض آباد» شهر کرمانشاه قرار دارد. در ضلع شرقی آن بنای دیگری احداث شده که به عصر پهلوی تعلق دارد و هم اکنون مسکونی است. مساحت طبقه اول ضلع جنوبی که نمازخانه را شامل می شود، 162 مترمربع و مساحت کل اعیانی حدود 440 متر مربع است.

این بنا در اصل کلیسای کوچکی بود که از آن با نام نمازخانه مسیحیان یاد می شود. این نمازخانه در دوره های بعد به خانه مسکونی تبدیل شد؛ از این رو معماری آن با خانه های مسکونی هم عصر خویش متفاوت است. تالار نمازخانه در ضلع جنوبی قرار دارد. در حال حاضر این فضا با احداث دیوارهایی به سه قسمت تفکیک شده است. در انتهای تالار سکویی دیده می شود که محل موعظه و انجام مراسم مذهبی توسط کشیش بوده است. تالار با ایوانی ستون دار به حیاط مشرف است. ستون ها با سر ستون های گلدانی تزیین شده اند.

۳- کلیساهای استان آذربایجان شرقی

كلیسای پروتستان
این كلیسا كه مخصوص مسیحیان انجیلی است در تبریز ، خیابان شریعتی جنوبی در كوچه والمان واقع شده است .

كلیسای سركیس مقدس
این كلیسا درخیابان شریعتی جنوبی در محله ی " بارون آواك " تبریز واقع شده و بنای آن در سال1821 میلادی توسط پطروسیان ساخته شده است.

در داخل كلیسا چهارستون آجری با پایه های سنگی ، گنبد بزرگ وسطی و طاق های متعدد ، سقف را نگه داشته اند و محراب و نمازخانه های فرعی را نیز از تالار اجتماعات جدا ساخته اند. تصاویری از حضرت مریم ( س ) ، حضرت عیسی ( ع ) و حواریون ، دیوار غربی كلیسا را زینت بخشیده است.

كلیسای سنت استپانوس
كلیسای سنت استپانوس در 16 كیلومتری غرب جلفا و به فاصله 3 كیلومتری كرانه جنوبی ارس ، در روستای متروكه ای به نام " دره شام " قرار دارد . نام كلیسا ملهم از نام استپانوس شهید اول راه مسیحیت است و به علت استقرار در روستای دره شام به این نام خوانده می شود.

درباره تاریخ بنای كلیسا ، نظرهای گوناگونی ابراز شده است ، عده ای آن را از بناهای اوایل مسیحیت می دانند. برخی چون " تاورنیه " بنای آن را به دوره صفویه نسبت می دهند ، در حالی كه شیوه معماری بنا ، مصالح ساختمانی و تزیینات مفصل و زیبای آن موید این مطلب است كه كلیسا همانند و همزمان با كلیساهایی چون طادئوس در بین قرون چهارم تا ششم ه .ق ( دهم تا دوازدهم میلادی ) ساخته شده و سبك معماری آن تلفیقی از شیوه های مختلف معماری اورارتو ، اشكانی و رومی است. بعد از ساخت بناهای شگفت انگیز اچمیادزین ، طادئوس ، آختامار و استپانوس ، این اجتماع سبك ها به نام سبك ارمنی مشهور شد.

این كلیسا در محوطه ای پوشیده از درخت و در دره ای سرسبز واقع شده و حصاری سنگی دورتا دور بنا را احاطه كرده است . این حصار بارویی بلند با هفت برج نگهبانی و پنج پشت بند استوانه ای سنگی ، شبیه دژهای مستحكم دوره ساسانی و قرون اولیه اسلام دارد .

دروازه ی این بارو در وسط دیوارغربی تعبیه شده و دارای دری چوبی و آهن كوبی شده است. در پایه های طرفین و طاق جناغی آن سنگِ تراش با حجاری های ظریف به كار رفته و نقش برجسته ای از حضرت مریم (س) و كودكی حضرت عیسی ( ع) در پیشانی طاق نمای آن به چشم می خورد . در كلیسا به راهروی باریك و تاریكی باز می شود كه از جنوب به دیرها و از شمال به كلیسا واز شرق به اصطبل و انبار علوفه راه دارد.

بنای كلیسا از سه قسمت مشخص تشكیل شده : برج ناقوس ، نمازخانه و اجاق دانیال .

برج ناقوس : بر روی ایوان دو طبقه ای متصل به دیوار جنوبی كلیسا ، قرار گرفته و دارای گنبدی هرمی شكل و هشت ضلعی است كه بر روی هشت ستون استوانه ای از سنگ سرخ با سرستون های زیبا استوار شده است. پیشانی طاق های بین این ستون ها كه پا طاق گنبد برج محسوب می شوند با نقوش برجسته ی فرشته ، صلیب ، ترنج ، ستاره و گل هشت پر زینت یافته است. این برج در زمان عباس میرزا نایب السلطنه مرمت شد.

نمازخانه : در زمینی به ابعاد 16×21 متر بنا گردیده است. درِ ورودی منبت كاری شده و دارای تزیینات بسیار زیبا است . این در وسط ضلع غربی تعبیه شده و از آثار نفیس اوایل دوره قاجاریه و احتمالاَ زمان عباس میرزا نایب السلطنه به شمار می آید . حجاری پایه ها و طاق نماها و نیم ستون ها و زنجیره های جوانب مقرنس كاری ها و تزیینات طاق سرد به قدری بدیع است كه بی شك از شاهكارهای هنر حجاری محسوب می شود.

كتیبه ای از سنگ ماسه ای سرخ رنگ به خط نستعلیق بر بالای در ورودی و زیر طاق مدخل كلیسا به چشم می خورد كه مورخ سال 1245 ه . ق است . متن كتیبه از خرید قریه " دره شام " جلفا توسط عباس میرزا نایب السلطنه فرزند فتحعلی شاه از محب علی بیگ نخجوانی به مبلغ سیصدتومان و وقف آن به كلیسای سنت استپانوس حكایت دارد.

نقش برجسته هایی از حواریون ، قدیسین و فرشتگان بر پیشانی طاق نماهای اضلاع شانزده گانه ی " گریوگنبد " مشاهده می گردد كه در حقیقت پاطاق گنبد بلند و زیبای نمازخانه كلیسا محسوب می شود. پوشش این گنبد به صورت هرمی با سبك خیاری سی و دو پهلویی است كه بر روی یك پلان ستاره شكل شانزده پر قرار گرفته است.

داخل طاق نماهای گریو گنبد ، به صورت یك در میان پنجره ای تعبیه شده كه طاق هلالی تودرتویی دارد و بالاتر از پنجره ، تصویر برجسته یكی از حواریون در داخل قابی چهارگوش ، نمای بیرونی را زینت می دهد.

فضای داخل كلیسا به صورت صلیب و از سه قسمت شامل ایوان ، نمازخانه و محراب تشكیل شده است .

ایوان بر روی دو ستون ودو نیم ستون قرار دارد . در پشت ایوان و زیر گنبد اصلی ، نمازخانه كلیسا واقع شده است . گوشه های مقرنس پا طاق گنبد دارای تصاویری رنگی است كه شیوه نقاشی های مذهبی قرن 16 و17 میلادی را به یاد می آورد.

محراب در جانب شرقی نمازخانه قرار گرفته و 96 سانتیمتر از كف نمازگاه بلندتر است. ازاره ی محراب از سنگ مرمر است و بالای این ازاره ها را هفت طاق نمای جناغی دو طبقه زینت می دهد. ا زجمله تزیینات شگرف درون معبد سه نمازخانه است كه وسط محراب قرار داده اند و دوتای دیگر در طرفین شمالی و جنوبی نمازخانه بزرگ و به موازات یكدیگر قرار گرفته اند. این نمازگاه ها از آثار دوره قاجار به حساب می آیند .

اجاق دانیال : تالاری است متصل به دیوار شمالی كلیسا كه 6 متر عرض و نزدیك 20 متر طول دارد . این تالار به سه قسمت تقسیم می شود :

1 – اجاق دانیال كه به وسیله ی دیوار از تالار جدا شده ، به نام دانیال از قدیسین قرن پنجم میلادی معروف است .

2 – تالار اجتماعات در وسط قرار دارد.

3 – محل غسل تعمید در انتهای شرقی تالار واقع است و در آن سكوی بلندی به چشم می خورد كه میز سنگی غسل تعمید در وسط آن نهاده شده است.

دركنار كلیسا دیری نیمه ویران نیز جای دارد. در چهار طرف این دیر اتاق هایی وجود داشت كه طبقه ی فوقانی آن برای استراحت مسافران و زائران و طبقه پایین اصطبل چهارپایان بود .

صدها سنگ نبشته به زبان ارمنی در داخل و خارج این كلیسا نصب شده كه با ترجمه ی آنها به زبان فارسی می توان به نام بانی كلیسا ، معمار، و تاریخ بنای كلیسا و حتی بخش هایی از تاریخ اقوامی كه در این سرزمین می زیستند ، پی برد .

كلیسای شوغات مقدس
كلیسای شوغات مقدس در محوطه گورستان ارامنه واقع در محله مارالان تبریز ، دركنار كلیسای قدیم مریم مقدس از سنگِ تراش و با اسلوبی بدیع ساخته شده است . برخی از مراسم ارامنه در این كلیسا انجام می شود .

كلیسای كاتولیك
این كلیسا در كوچه میارمیار تبریز ، در سال 1910 به شیوه ی معماری گوتیك ساخته شده است . دراین كلیسا تابلوهای زیبای تاریخی از تصاویر مقدس به چشم می خورد.

كلیسای مریم مقدس
كلیسای مریم مقدس در تبریز، انتهای خیابان شریعتی شمالی واقع است . تاریخ بنای این كلیسا 1782 میلادی است و به شیوه معماری ارمنی به شكل صلیب ساخته شده است.

تصاویر زیبایی از حضرت مریم ( س ) ، حضرت عیسی و حواریون و قدیسین ، دیوارهای محراب و گوشه های پاطاق گنبد را زینت بخشیده اند . كلیسای مریم مقدس بزرگترین و قدیمی ترین كلیسای تبریز است كه مراسم بزرگ ملی و مذهبی ارامنه از قبیل اعیاد و جشن ها و مجالس دینی در آنجا برگزار می شود.

كلیسای موجومبار
كلیسای موجومبار كه به كلیسای " سنت هریپ سیمه " نیز شهرت دارد در روستای موجومبار ، حدود 30 كیلومتری جاده تبریز – مرند واقع شده است .

مؤلف كتاب تاریخچه ارامنه در آذربایجان ( نوره آیرمیان ) می نویسد : " وجود سنگ های رج اول كلیسا نشان می دهد كه ساختمان اولیه این كلیسا حدود 800 سال قبل در اوایل قرن سیزدهم میلادی ساخته شده است " ولی به استناد سنگ نبشته ی روی سنگ های زیربنای كلیسا ، این بنا یك بار در سال 1691 میلادی بازسازی شد. در سال 1840 میلادی نیز بر اثر زلزله ی شدیدی كه در منطقه روی داد یكی از دیوارهای كلیسا خراب شد كه مجدداَ بازسازی گردید.

زیر بنای كلیسا 13×23 متر و به ارتفاع آن 8 متر با سقف شیروانی است كه روی آن را خاك و شن پوشانده است . تمامی بنا به سنگ لاشه ساخته شده و ورودی بنا در ضلع جنوبی و غربی كلیسا قرار دارد . تالار كلیسا روی چهار ستون قرار گرفته و محراب كلیسا به شكل نیم دایره در ضلع شرقی و وسط دو اتاق كوچك ساخته شده است . شش نورگیر در بالای دیوارهای غربی وشرقی و دیوار جنوبی و یكی نیز در سقف كلیسا به فضای محوطه بزرگ داخلی بنا ، نور ملایمی می بخشد.

كلیسای هُوانس مقدس
این كلیسا یكی از كلیساهای ارامنه كاتولیك است و نام آن از اسم یكی از حواریون حضرت عیسی ( ع) به نام " یوحنا " كه ارامنه به آن " هوانس " می گویند ، گرفته شده است. این كلیسا روی تپه ای مشرف به روستای سُهُرل یا سهرقه مرند واقع شده و در 40 كیلومتری شمال غربی تبریز قرار دارد. هرچند قدمت بنای این كلیسا را به قرون پنج و شش میلادی نسبت داده اند ، ولی بنای اصلی بارها بر اثر ویرانی تجدید بنا شده است.

قدمت بنای فعلی كه توسط معماران روسی و فرانسوی ساخته شده است ، به سال 1840 میلادی می رسد . كلیسای هوانس در اثر زلزله ی 1936 میلادی آسیب جدی دید و بعد از آن درها و پنجره های بنا به تاراج رفت .

بنا به صورت مستطیل در ابعاد 5/18 × 5/6 متر ، با نمای آجری ساخته شده و شامل سه قسمت ورودی ، تالار مركزی و محراب است . ایوان آجری بنا به وسیله ی دو راه پله به برج ناقوس كلیسا كه به صورت ستاره ای 16 ضلعی است و 12 متر ارتفاع دارد ، راه می یابد.

پوشش طاق مركزی به صورت گریو استوانه ای و گنبد مخروطی است. محراب نیز در قسمت شرقی با گنبدی كوچك تر قرار دارد .

۴- معرفی كلیساهای استان قزوین

كلیسای رفیع
كلیسای رفیع در حیاط مدرسه ای به همین نام ، در شهر قزوین قرار دارد . این كلیسا در دوره پهلوی اول ، در این محوطه كه از دیرباز مجموعه آموزشی و عبادتی ارمنیان این شهر بود ، ساخت.

كلیسا دارای بنایی آجری با طرحی مبتنی بر محورهای چلیپایی است و فضای اصلی آن به شكل مستطیل و دارای چهار ستون است . محور این فضا ، شرقی – غربی است و در ضلع شرقی آن ، محراب كلیسا قرار دارد كه با چند پله از هال نمازخانه جدا می شود . در دو طرف محراب ، دو اتاق كوچك قرار دارد . در ضلع غربی كلیسا ، دری دیده می شود كه به فضای زیر برج ناقوس راه می یابد . این فضا طرحی هشت گوش دارد . ورودی كلیسا به شكل نیم دایره و در ضلع جنوبی است و به قرینه ، در ضلع شمالی ، فضایی شبیه به آن ساخته اند .

كلیسای كانتور ( برج ناقوس )
كلیسای كانتور معروف به " برج ناقوس " در جنگ جهانی دوم در زمان اشغال ایران به دست روس ها در شهرستان قزوین ساخته شد. این كلیسای كوچك مانند سایر كلیساها دارای طرحی چلیپایی است و محراب آن رو به شرق است . ورودی كلیسا در ضلع غربی آن قرار دارد و شامل فضای ورودی یا سقف شیب دار و در ورودی است . پس از ورودی ، پیش فضای هال قرار دارد كه بالای آن برج ناقوس كلیسا با ارتفاع حدود یازده متر به چشم می خورد . هال شامل نمازخانه و محراب است و در دو طرف آن دو فضای مستطیل شكل قرار دارد . فضای محراب به شكل نیم دایره است و برفراز آن گنبدی قرار گرفته است . فضای نمازخانه دارای گنبد و فضاهای جانبی آن دارای پوشش تخت است . در نمای خارجی این كلیسا ، ستون های تزیینی دیده می شود .

۵- كلیسای سنندج

این بنا در ضلع غربی خیابان نمكی و در محله قدیمی " آقازمان" كه محله ای مسیحی نشین است قرار دارد. اواخر صفویه در زمان حكومت شاه عباس دوم ، هنگامی كه ارامنه توسط دولت عثمانی به ایران تبعید شدند، گروهی از آنها در شهر سنندج ساكن و احتمالاً درهمان زمان به ساخت كلیسا اقدام نمودند.

شیوه ساخت و نوع معماری كلیسای سنندج تحت تأثیر معماری سبك اصفهانی است و تلفیقی از نماسازی سبك بومی مانند طاق نما و ستون نمای آجری در آن به كار رفته كه به فرم مشعل در بخش فوقانی به صورت سه تركی آجر كاری شده است. خطوط عمودی در نمای بیرونی ساختمان تاكید بر ارتفاع كلیساست.

در گل دسته ناقوس كلیسا كاشی ها و گره چینی قابل ملاحظه است. حجاری سنگ های سر در ورودی كه دارای نقش گل لوتوس و ترنج است، كار استادان سنندجی است. این كلیسا دارای قناتی فعال است و آب نمای زیبایی نیز در داخل حیاط آن در ضلع جنوبی دیده می شود.

۶- کلیساهای استان فارس

كلیسای حضرت شمعون غیور
كلیسای حضرت شمعون غیور در خیابان زند، كوچه نوبهار واقع است. " شمعون غیور" حواری دهم بود و طبق یك روایت قدیمی در ایران كشته شد. این كلیسای مسیحی، یكی از زیباترین كلیساهای كشور با رعایت جزئیات معماری ایرانی است. سقف نمازگاه ، طاق ضربی آجری است و به جای دریچه در همه جا پنجره های رنگارنگ با نقشه های مهندسی ریز و بسیار ظریف، به كار رفته است. چنین در و پنجره هایی در خانه های قدیمی شیراز مشاهده می شود. ساخت این كلیسا در سال 1317 پایان یافت. بانی و نخستین كشیش این كلیسا " رالف نارمن شارپ" دانشمند و خاورشناس شهیر انگلیسی است.

كلیسای ارامنه
این كلیسا در سال 1662 میلادی یعنی در زمان سلطنت شاه عباس دوم ساخته شد. تالار نمازگاه این كلیسا یكی از بناهای ظریف باستانی و هنری قرن هفتم شیراز است. نقاشی سقف تالار بسیار زیبا و از طراحی ویژه ای برخوردار است. گچ بری های این تالار نیز از شاهكارهای گچ بری قرن یازده است. این كلیسا در داخل شهر و نزدیك مسجد مشیر و در كنار بازارچه ارمنی ها قرار دارد

نوشته شده در : پنجشنبه 9 مهر 1388  توسط : mehdi rabbani.    نظرات() .

برچسب ها: جاذبه ها ،
رتبه سنج گوگل