تبلیغات
دور دنیا - آشنایی با رفتینگ

امروز:

آشنایی با رفتینگ

» نوع مطلب : ورزش ،

تاریخچه رفتینگ

کلک (Raft ) یکی از قدیمی ترین وسایل حمل و نقل بوده و از هزاران سال قبل برای جابه جایی انسانها، شکار، حمل غذا و وسایل مورد استفاده قرار می گرفته است. کلک های اولیه از تنه و شاخه درختان، چوب بامبو، نی و یا پارچه ساخته می شدند.در سال ۱۸۴۲ یکی از افسران ارتش آمریکا به نام جان فرمونت (John Fremont ) با استفاده از تیوپ های اتومبیل و پارچه برزنتی کلکی درست کرده و سفری چند روزه بر روی رودخانه پلات (Platte ) اجرا کرد. این اولین گزارش ثبت شده سفری ماجراجویانه با کلک در تاریخ می باشد. 
این فعالیت از دهه
۱۹۶۰ به شکل توریستی-ورزشی در گراند کانیون آمریکا آغاز شد و شرکت های زیادی آغاز به فعالیت در این زمینه نمودند. رفتینگ به عنوان یک رشته ورزشی از سال ۱۹۷۲ (در المپیک مونیخ آلمان) وارد بازی های المپیک شد. از ابتدای دهه ۱۹۸۰ به عنوان شاخه ای از توریسم ماجراجویانه و طبیعت گردی در سراسر دنیا فراگیر شد و علاقمندان بسیاری را به خود جذب کرد.

در دهه ۱۹۹۰رقابت های رفتینگ به عنوان یکی از مسابقات اصلی المپیک ۱۹۹۲ بارسلون و ۱۹۹۶ آتلانتا و المپیک تابستانی

آمریکا برگزار شد. امروزه رفتینگ یا قایقرانی در رودخانه‌های وحشی یكی از پرطرفدارترین شاخه‌های گردشگری محسوب می‌شود و علاقمندان بی‌شماری دارد.

آشنایی با رفتینگ

رفتینگ (قایقرانی در امواج خروشان رودخانه ها)

رفتینگ به معنی "کلک سواری" و یا "قایقرانی در رودخانه های خروشان" (White Water ) می باشد. این فعالیت تفریحی-ورزشی بسیار جذاب و هیجان انگیز بوده و یکی ار بهترینRafting نمونه های سفرهای اکوتوریستی، توریسم ماجراجویانه و ورزشی می باشد. رفتینگ یکی از پرطرفدار ترین شاخه های گردشگری بوده و شرکت های بسیاری در سراسر دنیا به صورت تخصصی اقدام به طراحی و اجرای اینگونه سفرها می نمایند.  با توجه به اینکه اجرای سفرهای رودخانه ای بسیار تخصصی و دشوار بوده و مخاطرات بسیاری توریست ها را تهدید می کنند، لذا برگزار کنندگان اینگونه سفرها می بایست در این زمینه متخصص بوده و  راهنمایان اینگونه سفرها می بایست سال ها تحت تعلیم باشند تا بتوانند از عهده اجرای آنها به نحو مطلوب برآیند. در رفتینگ مسافران سوار بر قایق های مخصوص ضمن لذت بردن از هیجان رویارویی با امواج رودخانه ها، از میان جنگل ها، کوهها، دشتها، مزارع، روستا ها و ... گذر کرده و به تماشای مناظری می نشینند که با هیچ وسیله دیگری میسر نمی باشد به رودخانه های خروشان "آب سفید" یا White Water   می گویند. دلیل ذکر آب سفید این است که در قسمت های خروشان آب کف کرده و به رنگ سفید دیده می شود.

رفتینگ فعالیتی مهیج، ماجراجویانه، تفریحی و ورزشی است و در طبیعت انجام می شود. لذا فعالیتی اکوتوریستی بوده که توریسم ماجراجویانه و ورزشی را در دل خود دارد و از تمام اصول اکوتوریسم تبعیت می کند. همانگونه که می دانیم "اکوتوریسم یعنی سفر مسئولانه به محیط های طبیعی که باعث حفاظت از محیط طبیعی  شده و نفع جوامع محلی را در بر داشته باشد." در این رشته مسافران به نحو زیر به اصول اکوتوریسم احترام می گذارند:

  1. همه مسافران مسئولانه و آگاهانه به محیط طبیعی سفر می کنند (محیط مورد نظر رودخانه، ساحل و منطقه پیرامون رودخانه است).
  2. باعث حفاظت از محیط طبیعی و آلوده نکردن محیط زیست می شود. یعنی نه تنها به محیط طبیعی احترام گذاشته و آن را آلوده نمی کنند بلکه زباله های دیگران را نیز جمع آوری کرده و در عمل به سایر گرشگران و افراد محلی حفاظت از محیط زیست را آموزش می دهند.
  3. باعث اشتغالزایی شده و به رشد اقتصادی جامعه محلی کمک می نمایند. کادر اجرایی شامل راهنمایان قایقرانی، امدادگران، گروه تدارکات، آشپز و ... همگی از جامعه محلی (جامعه میزبان) می باشند و هزینه های پرداختی توسط مسافران به طور مستقیم به رشد اقتصاد محلی کمک کرده و به طور غیر مستقیم باعث حفاظت از محیط می شود. یعنی برگزارکنندگان محلی به خاطر شغل و درآمد خود به حفاظت از محیط طبیعی کمک می کنند.
  4. باعث ایجاد آگاهی های محیطی و فرهنگی و احترام می شوند. توریست ها با حضور خود در مناطق طبیعی و جمع آوری زباله ها به صورت عملی حفاظت از طبیعت و مبارزه با آلودگی را آموزش داده و نیز به فرهنگ، اعتقادات و باورهای جامعه میزبان احترام می گذارند. و  از سویی دیگر آگاهی شان نسبت به نحوه زندگی و باورهای فرهنگی و دینی جامعه محلی بیشتر می شود.
  5. توریست ها به فرهنگ، اعتقادات و باورها، حساسیت های اجتماعی و سیاسی احترام می گذارند.

همانگونه که مشخص است در این نوع سفرها علاوه بر ایجاد تجربه مثبت هم برای توریست و هم برای جامعه میزبان، هزینه های پرداختی صرف بهبود کیفی زندگی مردم محلی و حفاظت از محیط طبیعی می شود و دیگر نیازی به صرف هزینه های هنگفت جهت حفاظت از مناطق طبیعی نمی باشد.
در این رشته تفریحی-ورزشی، راهنمایان می بایست بسیار مجرب و توانا بوده، دوره های تخصصی مختلفی را گذرانده، در هدایت قایق ها بسیار مسلط و کارشان بی نقص باشد. به علاوه امکانات و تجهیزات ورزشی و ایمنی بسیاری در این فعالیت مورد استفاده قرار می گیرد، لذا نیازی به ورزشکار بودن و یا مهارت داشتن توریست ها نمی باشد. هر شخصی که دوستدار هیجان است می تواند به عنوان عضوی از تیم قایقرانان با استفاده از تجهیزات ویژه و با اتكاء به مهارت راهنما این کار را تجربه نماید. به همین دلیل رفتینگ روز به روز طرفداران بیشتری پیدا می کند.
 هیجان رفتینگ بستگی به درجه خروشان بودن امواج دارد (از درجه ۱ تا ۶) که البته نوع امواج، سرعت آب، سطح آب، ساحل رودخانه  و حتی عمق آب نیز در میزان هیجان تاثیر گذار است. امواجی با درجات بین ۱ تا ۴   مناسب کار توریستی بوده چون درجات ۵ و ۶ بسیار خطرناک می باشند. در بسیاری از موارد قایق ها واژگون شده و مسافران می بایست مسیری را در آب شنا کنند. لذا نقش تجهیزات و نیز تجربه قایقرانان در این فعالیت بسیار مشخص و بارز است. توریست ها معمولا در اولین تجربه های خود امواجی با درجات ۱ و ۲  را تجربه می کنند و در تجربه های بعدی دوست دارند با امواجی با درجه سختی بیشتر دست و پنجه نرم کنند چرا که دیگر  امواج کوچک برایشان ارضا کننده نیست و به دنبال هیجان بیشتر هستند.

رفتینگ به عنوان فعالیتی اکوتوریستی باعث رشد اقتصادی و فرهنگی معجزه آسایی در بسیاری از کشورهای دنیا نظیر نپال و هند شده است. چرا که بیشتر رودخانه ها در مناط صعب العبور و کوهستانی واقع شده یعنی مناطقی که قابلیت پذیرش هیچ نوع گردشگری را نداشته و رفتینگ تنها گزینه ممکن بوده و باعث اشتغال بسیاری از روستاییان به عنوان راهنما، آشپز، مسئول تدارکات، باربر، راننده و ... شده است.

انواع سفرهای رفتینگ:

. سفرهای یکروزه یا کوتاه مدت (Day Trip):

در این نوع سفر رفتینگ مسافران معمولا مسیرهایی بین ۸ تا ۲۵ کیلومتر را طی ۲ تا ۵ ساعت با توجه به توانایی مسافران، شرایط رودخانه و سایر عوامل، پارو می زنند.

۲. سفرهای چند روزه (Expedition):

مدت زمان آن معمولا بین ۲ روز تا حداکثر یک ماه می باشد. در این نوع سفرها علاوهه بر قایق حمل مسافران و قایق های نجات، قایق های تدارکات و حمل بار نیز وجود دارد که تجهیزات و تدارکات گروه و حتی آشپز و نیروهای تدارکات را حمل می کنند. هر روز از صبح تا عصر مسافتی بین ۱۵ تا ۳۰ کیلومتر پارو زده می شود و در پایان قایقرانی، در ساحل رودخانه برای استراحت کمپ بر پا می شود. صبح روز بعد کمپ جمع شده، تجهیزات در قایق ها بسته شده و گروه مسیر را ادامه خواهند داد.  در ضمن حمایت جاده ای نیز در این نوع سفر بسیار ضروری است چراکه قایقرانان از شهرها و امکانات شهری دور هستند و در صورت بروز سانحه، مصدوم یا مصدومان احتمالی می بایست با وسیله نقلیه به نزدیکترین مرکز درمانی منتقل شوند.

انواع قایق‌ها و تجهیزات مورد استفاده در رفتینگ

انواع قایق های مورد استفاده در رفتینگ (White Water Rafts ):

کلک ها یا قایق های رفتینگ اولیه ساده ترین شکل حمل و نقل انسان در آب بوده اند. در زمان های قدیم برای ساختن کلک ها تنه و شاخه درختان و یا نی ها را به هم می بستند. کلک های امروزی از محفظه های لاستیکی بادی مجزا از هم تشکیل شده است(لاستیکی چند لایه، بسیار بادوام با قالیت انعطاف زیاد). طول قایق ها از ۳/۵ تا ۶ متر و عرض آنها بین ۱/۸ تا  ۲/۵ متر می باشد. ظرفیت این نوع قایق ها بین ۴ تا ۱۲ نفر است.

به قایقی که از آن برای حمل قایقرانان استفاده می شود "قایق پاروزنی" یا "Paddle Raft " و قایقی که تدارکات و بار را حمل می کند "قایق تدارکات" یا "Cargo Raft " گفته می شود. 

 

انواع قایق های رفتینگ:

  1. قایق پاروزنی مخصوص سفرهای ماجراجویانه سنگین
  2. قایق پاروزنی مخصوص مسابقات ورزشی (اسلالوم Slalom ، سرعت Sprint و مسافت Downriver )
  3. قایق پاروزنی مخصوص رودخانه هایی با امواج آرام (حداکثر درجه ۲)
  4. قایق های پاروزنی باریک مخصوص رودخانه های کم عرض و کم عمق

 سایر قایق های مرتبط با رفتینگ:

1. کایاک (Kayak ): قایقی یک نفره می باشد که قایقران با استفاده از پارویی دو کفه ای آن را هدایت می کند. کایاک سواری در امواج خروشان رودخانه ها بسیار سخت بوده و نیاز به تمرین فراوان دارد. در سفرهای رفتینگ در عقب و جلوی قایق مسافران حرکت کرده به عنوان راهنما و جلودار و نیز امداد و نجات مسافرانی که در آب می افتند عمل می کند. این قایق ها خود انواع بسیار متنوعی دارند:کایاک نجات (Rescue/Safety Kayak )، کایاک پرش از آبشار(Creek Kayak ) ویژه ماجراجویان، کایاک حرکات نمایشی (Play Kayak )، کایاک سرعت (Race Kayak ). شکل این قایق ها با یکدیگر بسیارمتفاوت بوده و هر یک برای هدفی خاص طراحی شده اند.

2.  کاتارفت (Cataraft ): این نوع قایق ها خود انواع مختلفی داشته و بیشتر برای حمل بار مورد استفاده قرار می گیرند. البته نوعی از این قایق که کاتاماران  (Catamaran ) نام دارد توسط دو قایقران که در دوطرف قایق می نشینند هدایت می شوند.

3. کایاک های بادی و قایق های نجات (Inflatable Kayaks & Rescue Boats  ): از این قایق ها معمولا برای امداد و نجات استفاده می شود و ظرفیت آنهابین ۱ تا ۳ نفر می باشد.

تجهیزات رفتینگ (Rafting Equipments ):

علاوه بر قایق، تجهیزات تخصصی زیادی می بایست مورد استفاده قایقرانان، راهنمایان و گردانندگان این نوع سفرها قرار گیرد که شامل دو بخش است:

تجهیزات انفرادی:

  • پارو

  • جلیقه نجات

  • کلاه ایمنی

  • لباس مناسب قایقرانی

  • بادگیر

  • کیسه ضد آب

  • کیسه خواب (برای سفر های بیش از یک روز)

تجهیزات گروهی:

  • قایق

  • جعبه کمک های اولیه

  • طناب نجات

  • کیسه ضد آب

  • تلمبه

  • چادر آشپز خانه و تدارکات

  • چادر توالت

  • چادر سایه بان و ضد باران

  • چادر مسافران و کادر

  • تجهیزات کامل آشپزی و ظروف غذا خوری

  • مواد غذایی

  • پارو اضافه

رودخانه های مناسب برای رفتینگ در ایران

مشخصات و ویژگی های رودخانه های مناسب برای رفتینگ:

  1. عرض رودخانه زیاد باشد طوری که انجام مانوور برای قایق رفتینگ امكان پذیر باشد
  2. عمق رودخانه باید در بیشتر مسیر رفتینگ عمیق باشد.
  3. می بایست دسترسی به جاده وجود داشته باشد.
  4. رودخانه از میان مناظر بکر گذر کند. عبور از کنار جاده یا ساخت و سازها، کارخانجات و سایر نمادهای شهری سوار بر قایق چندان جذاب نیست.
  5. کف رودخانه دارای موانع خطرناک نباشد.
  6. در رودخانه نقطه و یا نقاطی مناسب برای شروع (به آب انداختن قایق) و نیز پایان (بیرون کشیدن قایق و بر پایی کمپ)وجود داشته باشد.
  7. فاصله بین رپید ها مناسب باشد. رپید های بسیار نزدیک و یا بسیار دور مناسب رفتینگ نمی باشند.  
  8. خطر ریزش سنگ از کوه قایقرانان را تهدید نکند.

در ایران رودخانه های زیادی وجود دارند که دارای قابلیت های بالا می باشند. بخش هایی از رودخانه های زیر قابلیت برنامه ریزی توریسم (رفتینگ) را دارند:

  1. رودخانه خرسان- استان چهار محال و بختیاری (درجه امواج ۱ تا ۴)
  2. رودخانه کارون (سرچشمه)-استان چهار محال و بختیاری (درجه امواج ۱ تا ۴)
  3. رودخانه بختیاری-استان چهار محال و بختیاری (درجه امواج ۱ تا ۵)
  4. رودخانه دز-استان های لرستان و خوزستان (درجه امواج ۱ تا ۴)
  5. رودخانه سزار- استان خوزستان (درجه امواج ۱ تا ۴)
  6.  رودخانه سیروان-استان کردستان (درجه امواج ۱ تا ۴)
  7. رودخانه زاینده رود- استان های اصفهان و چهار محال و بختیاری (درجه امواج ۱ تا ۲)
  8. رودخانه هراز-استان تهران (درجه امواج ۱ تا ۴)
  9. رودخانه جاجرود-استان تهران (درجه امواج ۱)
  10. رودخانه کرج – استان تهران (درجه امواج ۱ تا ۵/۲)
  11. رودخانه چالوس- استان مازندران (درجه امواج ۱ تا ۳)
  12. رودخانه سفیدرود-استان گیلان (درجه امواج ۱)
  13. رودخانه زهره-استان های فارس، کهکیلویه و خوزستان (درجه امواج ا تا ۴)
  14. رودخانه کشکان- استان لرستان (درجه امواج ۱ تا ۳)

برگرفته از سایت: ایران رفتینگ .

و با تشکر فراوان از آقای کیانوش محرابی

 


 


نوشته شده در : یکشنبه 5 مهر 1388  توسط : mehdi rabbani.    نظرات() .

برچسب ها: ورزش ،
رتبه سنج گوگل